Priorytet 4 – Interpretacje

Zobacz treść wyjaśnień.

Pomoc De minimis

Zagadnienie

Zgodnie z § 9 Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 6 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji v ramach działań wsparcie przygotowawcze i realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczności…), pomoc priorytetu 4 ma charakter pomocy de minimis za wyjątkiem wymienionych rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013. Jeżeli pomoc dotyczy operacji związanych z sektorem rybołówstwa i akwakultury -związanych z produkcją wyrobów rybołówstwa i akwakultury, ich przetwórstwem i obrotem nimi, nie badamy definicji pomocy de minimis w zakresie konkurencyjnego charakteru, czy zachwiania rynku wewnętrznego. Natomiast, jeśli operacja nie jest związana : sektorem rybołówstwa i akwakultury to badamy definicję i pomocy de minimis i analizujemy operację w zakresie konkurencyjnego charakteru, czy zachwiania rynku.

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż pomoc de minimis jest rodzajem pomocy publicznej, która co do zasady stanowi udzielenie wsparcia przedsiębiorcy i spełnia jednocześnie trzy warunki: ma charakter selektywny, przedsiębiorca uzyskuje korzyść finansową ze środków publicznych oraz grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między krajami członkowskimi UE.

W praktyce wątpliwości interpretacyjne pojawiają się w momencie rozstrzygania, czy wnioskodawca ubiegający się o pomoc finansową jest przedsiębiorcą, a więc czy operacja powinna być przez Samorząd Województwa badana pod kątem pomocy de minimis. Dotyczy to sytuacji, w których wnioskodawcą jest jednostka (samorządu terytorialnego lub inny podmiot, którego działalność nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zakres prowadzonych działań wyklucza możliwość zakłócenia konkurencji na rynku.

Wzór wniosku o dofinansowanie, a także formularze jakie należy do wniosku załączyć zgodnie z listą zawartą we wzorze wniosku, nakładają na wnioskodawcę obowiązek udzielenia informacji w zakresie pomocy de minimis. Zgodnie z Procedurą KP-611-475-ARiMR/2/z Samorząd Województwa zobligowany jest do zbadania kwestii pomocy de minimis i odnotowania stosownych informacji w Karcie weryfikacji wniosku o dofinansowanie. Jednakże część wnioskodawców nie prowadzących działalności gospodarczej (JST), w ogóle nie wypełnia we wniosku o dofinansowanie pól dc tyczących pomocy de minimis i nie załącza do wniosku formularzy w tym zakresie. Pojawia się pytanie, czy Samorząd Województwa powinien obligatoryjnie wzywać do uzupełnienia wniosku i dokumentów dotyczących pomocy de minimis, czy też każdorazowo badać, czy operacja może nosić znamiona przedsięwzięcia, które może wpłynąć na zakłócenie konkurencji lub wymianę handlową na rynku. W drugim wypadku, po stwierdzeniu, że operacja nie zakłóca konkurencji i nie wpływa na wymianę handlową na rynku, można by odstąpić od uzupełnienia dokumentów dotyczących pomocy de minimis, uznając jednocześnie, że ta konkretna operacja nie podlega przepisom dotyczącym tej  pomocy.

W związku z powyższym, Samorząd Województwa zwraca się: prośbą o przedstawienie ścieżki oceny wniosku o dofinansowanie w zakresie pomocy de minimis oraz skonkretyzowanie, czy należy uznać, że każda operacja realizowana w zakresie Priorytetu 4 Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze stanowi, zdaniem Instytucji Zarządzającej, pomocą de minimis, czy też wnioski o dofinansowanie, złożone przez potencjalnych beneficjentów nie będących przedsiębiorcami, należy każdorazowo poddać ocenie i na jej podstawie ustalić dopiero, czy udzielona pomoc ma charakter pomocy de minimis.

Odpowiedź

Zgodnie z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. C 202 z 7.6.2016, str. 64) wszelka pomoc udzielona przez Państwo Członkowskie lub z użyciem zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub może zakłócić konkurencję poprzez faworyzowanie określonych podmiotów lub wytwarzania określonych dóbr, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem, o ile wpływa na handel między Państwami Członkowskimi. O pomocy publicznej zakłócającej konkurencje mówimy, gdy są spełnione jednocześnie następujące przesłanki:

– transfer zasobów,

– skutek przysporzenia,

– selektywność,

– zakłócenie konkurencji,

– wpływ na wymianę gospodarczą pomiędzy krajami członkowskimi.

Art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz. Urz. L 149 z 20.05.2014, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 508/2014”, stanowi że artykuły 107, 108 i 109 TFUE nie mają jednak zastosowania do płatności dokonywanych przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w ramach zakresu stosowania art. 42 TFUE. Co należy rozumieć, że pomoc pochodząca z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego nie podlega wymienionym przepisom TFUE dotyczącym pomocy publicznej, a zatem jest to pomoc publiczna niezakłócająca konkurencji.

Jednak pomoc otrzymywana ze środków EFMR w ramach priorytetu 4 jest wyłączona z regulacji dotyczących pomocy publicznej jeśli związana jest z sektorem rybołówstwa i akwakultury, tj. z produkcją wyrobów rybołówstwa i akwakultury, ich przetwórstwem i obrotem nimi.

Pomoc finansowa przeznaczona na operacje, których cel wykracza poza sektor rybołówstwa podlega przepisom regulującym pomoc publiczną. Stanowi o tym art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 508/2014 – „Bez uszczerbku dla ust. 2 niniejszego artykułu do pomocy przyznawanej przez państwa członkowskie przedsiębiorstwom z sektora rybołówstwa i akwakultury zastosowanie mają art. 107, 108 i 109 TFUE. Co za tym idzie pomoc niezwiązana z sektorem jest pomocą publiczną zakłócającą konkurencję, jednak może podlegać pod pomoc de minimis.

Pomoc de minimis to pomoc, która ze względu na niewielką wartość nie wpływa na wymianę gospodarczą pomiędzy krajami członkowskimi lub nie zakłóca konkurencji. W związku z tym pomoc finansowa przeznaczona na projekty w ramach priorytetu 4 Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze, które nie dotyczą produkcji wyrobów rybołówstwa i akwakultury lub ich przetwórstwa lub obrotu, muszą spełniać warunki zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. L 352 z 24.12.2013, str. 1), zwane dalej „rozporządzeniem 1407/2013”, czyli rozporządzenia o pomocy de minimis w ujęciu ogólnym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 wymienionego rozporządzenia całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych.

W związku z powyższym, należy przyjąć, iż pomoc finansowa przeznaczona na projekty w ramach priorytetu 4 objętego Programem Operacyjnym Rybactwo i Morze, które:

  • są związane z sektorem rybołówstwa i akwakultury, czyli dotyczą produkcji wyrobów rybołówstwa i akwakultury lub ich przetwórstwa lub obrotu (operacje w ramach podnoszenia wartości produktów (…) na wszystkich etapach łańcucha dostaw produktów w sektorze rybołówstwa i akwakultury), więc są ściśle związane z sektorem, a zatem mamy do czynienia z pomocą publiczną zgodną z rynkiem wewnętrznym. W takim przypadku nie ma konieczności dokonywania weryfikacji wniosku o dofinansowanie w odniesieniu do limitu pomocy de minimis;
  • nie dotyczą produkcji wyrobów rybołówstwa i akwakultury lub ich przetwórstwa lub obrotu, muszą spełniać warunki zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013, czyli rozporządzeniu o pomocy de minimis w ujęciu ogólnym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 wymienionego rozporządzenia całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. W takim przypadku należy dokonać w ramach obsługi wniosku o dofinansowanie weryfikacji w zakresie pomocy de minimis.

Jeżeli tak, wówczas nie ma konieczności dokonywania weryfikacji wniosku o dofinansowanie w odniesieniu do limitu pomocy de minimis i jeśli wnioskodawca nie wypełnił pola 2.1 w części B.V. Plan finansowy operacji, formularza wniosku i nie dołączył oświadczenia o nie uzyskaniu pomocy de minimis – wówczas nie ma konieczności wzywania wnioskodawcy do uzupełniania braków we wniosku. W tym przypadku, w karcie weryfikacji wniosku o dofinansowanie – Część B3. Weryfikacja poziomu i limitu pomocy, zawartej w KP-611-475-ARiMR_wersja_2z albo 3z, oraz w załączniku nr 2 należy zaznaczyć „Tak”.

Jeżeli ze sprawdzenia wynika, iż operacja objęta wnioskiem nie jest związana z sektorem rybołówstwa i akwakultury, czyli nie dotyczy produkcji wyrobów rybołówstwa i akwakultury lub ich przetwórstwa lub obrotu, należy dokonać dalszego sprawdzenia podlegania wnioskodawcy limitowi wynikającemu z przepisów rozporządzenia nr 1407/2013 r., tj. limitowi 200 tys. euro w okresie 3 lat podatkowych, zgodnie z zapisami instrukcji wypełniania karty weryfikacji wniosku o dofinansowanie – Część B3. Weryfikacja poziomu i limitu pomocy, zawartej w KP-611-475-ARiMR_wersja_2z albo 3z. Jeśli wnioskodawca nie wypełnił pola 2.1 lub pola 2.1.1 w części B.V. Plan finansowy operacji, formularza wniosku, lub nie dołączył oświadczenia o nie uzyskaniu pomocy de minimis, należy wezwać go do uzupełnienia braków we wniosku.

Odnośnie zastosowania przepisów o pomocy publicznej i pomocy de minimis pod względem podmiotowym, uprzejmie informuję, że dotyczą one podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Zgodnie z interpretacją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dla potrzeb stosowania przepisów o pomocy publicznej wiążące jest pojęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu prawa unijnego. W prawie unijnym przedsiębiorstwem jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego formy organizacyjnej i prawne, czy źródeł finansowania. Bez znaczenia jest fakt, czy podmiot ten działa w celu osiągnięciu zysku. Jednocześnie za działalność gospodarczą uznaje się oferowanie dóbr i usług na rynku. Nie ma znaczenia, czy dany podmiotów w świetle prawa krajowego jest przedsiębiorcą ani jak kwalifikowana jest jego działalność. Przedsiębiorstwem może być zarówno osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spółka prawa handlowego, spółka cywilna, przedsiębiorstwo państwowe, a również stowarzyszenie, fundacja czy nawet organ administracji publicznej, jeżeli prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu prawa unijnego. Dotyczy to również jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych.

W związku z powyższym, jeśli operacja nie dotyczy produkcji wyrobów rybołówstwa i akwakultury lub ich przetwórstwa lub obrotu, niezależnie od wnioskodawcy, należy sprawdzać czy  spełnia warunki zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013.


Pytanie nr 1

Czy w ramach podejmowania działalności gospodarczej, ew. rozwoju działalności gospodarczej beneficjent na cel związany z realizacją projektu może zakupić samochód osobowy, do 3,5 tony?

Odpowiedź

W odpowiedzi na zapytanie w sprawie możliwości zakupu samochodu osobowego w ramach podejmowania, wykonywania lub rozwoju działalności gospodarczej […] w celu wspierania różnicowania działalności w ramach rybołówstwa przemysłowego i poza nim, wspieranie uczenia się przez całe życie i tworzenie miejsc pracy na obszarach rybackich i obszarach akwakultury, o którym mowa w § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 6 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działań wsparcie przygotowawcze i realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność, w tym koszty bieżące i aktywizacja, objętych Priorytetem 4. Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej, zawartym w Programie Operacyjnym “Rybactwo i Morze”, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

Zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej I Żeglugi Śródlądowej z dnia 6 września 2016 r. pomoc finansową na realizację operacji w ramach działania: realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność, o którym mowa w art. 62 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 508/2014, jest przyznawana na realizację m.in. celu: wspieranie różnicowania działalności w ramach rybołówstwa przemysłowego i poza nim, wspieranie uczenia się przez całe życie i tworzenie miejsc pracy na obszarach rybackich i obszarach akwakultury, pod warunkiem, że – jak stanowi § 14 – operacja, która polega na inwestycji w zakresie budowy, robót budowlanych, przebudowy i remontu obiektu budowlanego, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, lub zakupu narzędzi i urządzeń lub innego wyposażenia technicznego:

1)     przyczyni się do powstania trwałych korzyści gospodarczych;

2)     będzie zrealizowana z zapewnieniem należytych gwarancji technicznych;

3)     ma zapewnioną gospodarczą trwałość;

4)     nie wpłynie negatywnie na środowisko oraz ochronę żywych zasobów wód.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż regulacje prawne dopuszczają możliwość zakup nowego środka transportu, pod pewnymi warunkami.

Ponadto należy pamiętać, iż kwalifikowalność wydatków jest podstawową zasadą działania funduszy Unii Europejskiej. Może być ona rozpatrywana z punktu widzenia operacji, bądź konkretnych wydatków dokonywanych w związku z realizacją projektu. Kwalifikowalność wydatków oznacza, że konkretny wydatek, jest niezbędny do osiągnięcia celu danej operacji oraz jest bezpośrednio z nią związany. Zatem aby wydatki były kwalifikowalne powinny być ściśle powiązane z osiągnięciem celu danej operacji, która to kwalifikuje się do wsparcia ponieważ przyczynia się do osiągnięcia celu danego priorytetu.

Wszelkie dodatkowe koszty bezpośrednio niezwiązane z celem operacji tzn. takie koszty, których zaniechanie nie zagraża realizacji celu operacji są niekwalifikowane. W tym miejscu należy zaznaczyć, że podstawowym kryterium przyznawania pomocy finansowej w ramach programów operacyjnych finansowanych ze środków unijnych i współfinansowanych z budżetu państwa, jest racjonalność wydatkowania środków publicznych, co oznacza, iż wydatki powinny być dokonywane w sposób oszczędny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonego efektu przy jak najniższej kwocie wydatku.

W tym miejscu należy wskazać , iż zgodnie z § 19 rozporządzenia postępowanie w sprawie przyznania pomocy  finansowej na realizacje operacji w ramach działania realizacja lokalnych strategii […] prowadzi zarząd województwa. Tym samym pełni on funkcję instytucji pośredniczącej i jest obowiązany do ponownej i samodzielnej oceny złożonych wniosków przekazanych przez Rybackie LGD. O ile jednak RLGD weryfikuje zasadność wniosków o dofinansowanie pod kątem lokalnych uwarunkowań i wskazanego w LSR kierunku rozwoju obszaru obszar, to organ samorządu województwa jest zobowiązany do kompleksowej oceny tych wniosków, w tym również pod względem zgodności z obowiązującym prawem i ogólnymi zasadami dysponowania środkami publicznymi. Wobec powyższego samorząd województwa, który  dysponuje całością dokumentacji oraz aktami sprawy wydaje rozstrzygnięcia  w konkretnych przypadkach i po weryfikacji wniosku może postanowić o zawężonego zakresu operacji.

Pytanie nr 2

Jakie są wymagania dotyczące stosowania logotypów przez lokalne grupy działania (LGD) w przypadku realizacji strategii dwufunduszowych, w sytuacji kiedy funduszem wiodącym jest Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (FFRROW) lub Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR)?

Odpowiedź

W przypadku realizacji strategii dwufunduszowej, gdzie wiodącym jest EFRROW lub EFMR należy stosować ologowanie według poniższego wzoru, uzgodnionego pomiędzy MRiRW a MGMiŻŚ:

Takie oznakowanie należy stosować na:

  • ogólnych materiałach promocyjnych,
  • materiałach promocyjnych, na których oprócz informacji o programie, z którego pochodzi funduszu wiodący, znajdą się wiadomości na temat drugiego z programów;
  • ogłoszeniach o naborach wniosków w przypadku konkursów ogłaszanych w ramach poszczególnych programów;
  • materiałach szkoleniowych, zwłaszcza w przypadku szkoleń odnoszących się do konkursów realizowanych w ramach programu, z którego nie pochodzi fundusz wiodący.

Przy materiałach informacyjnych (np. publikacje, prezentacje) obowiązkowe jest dodatkowo zamieszczenie, poza powyższymi logo, poniższych elementów:

  • Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
  • Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym „Rybactwo i Morze” – Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej;
  • Publikacja opracowana przez…

Zgodnie z Księgą Wizualizacji Znaku Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” PO RYBY 2014-2020 opracowaną przez MGMiŻŚ: „Nie jest wymagane stosowanie ww. wizualizacji na dokumentach związanych z realizacją operacji nie podawanych do wiadomości publicznej np. dokumentacji przetargowej, jak również innych dokumentach, np. umowach.”